Betonrot: wat het is, hoe je het herkent en of het te herstellen is

Betonrot is de aantasting van gewapend beton doordat de stalen wapening roest. Roest zet uit tot zes à zeven keer het volume van het oorspronkelijke staal en duwt het omliggende beton kapot. Je herkent betonrot aan roestbruine vlekken, scheuren en afbrokkelend beton. Betonrot is te herstellen, mits de aantasting op tijd wordt ontdekt.

In deze blog lees je hoe betonrot ontstaat, welke signalen erbij horen, of betonrot gevaarlijk is en hoe je een betonvloer in de kruipruimte inspecteert zonder te slopen.

Inhoudsopgave

• Wat is betonrot?
• Hoe ontstaat betonrot?
• Hoe herken je betonrot?
• Is betonrot gevaarlijk?
• In welke bouwjaren komt betonrot voor?
• Is betonrot een verborgen gebrek?
• Betonrot in de kruipruimte inspecteren
• Is betonrot te herstellen?
• Hoe voorkom je betonrot?
• Veelgestelde vragen
  • Is betonrot te herstellen?
  • Is het erg als beton nat wordt?
  • Is betonrot een verborgen gebrek?

Wat is betonrot?

De term betonrot verwijst naar schade aan betonnen constructies die van binnenuit ontstaat. Het beton zelf rot niet. Het probleem zit in het wapeningsstaal. Gezond beton heeft een pH-waarde van 12 tot 13. Die hoge zuurgraad vormt een beschermlaag rond de wapening, waardoor het staal niet roest.

Betonrot komt pas op gang als deze beschermlaag verdwijnt. Vanaf dat moment roest het staal, zet de roest uit en scheurt het beton open.

Hoe ontstaat betonrot?

Betonrot ontstaat doordat de beschermlaag rond de wapening oplost en vocht en zuurstof het staal bereiken. Er zijn 3 primaire oorzaken.

Carbonatatie

Kooldioxide uit de lucht dringt langzaam het beton binnen. CO₂ reageert met de kalk in het beton en verlaagt de pH tot onder de 9. Gecarbonateerd beton beschermt de wapening niet meer. Carbonatatie is een langzaam proces van enkele millimeters per tien jaar. Bij een dunne betondekking bereikt de carbonatatie de wapening sneller.

Chloriden

Chloride-ionen breken de beschermlaag direct af. Chloriden komen in het beton via gestrooid zout op galerijen en balkons, via zeelucht in kustgebieden en via calciumchloride. Calciumchloride werd tot de jaren 70 aan beton toegevoegd om het sneller te laten uitharden.

Vocht

Vocht is de belangrijkste aanjager van betonrot. Zonder water roest staal niet. Beton dat droog blijft, ontwikkelt zelden betonrot, ook als het gecarbonateerd is. Een vochtige kruipruimte versnelt de roestvorming door de hoge luchtvochtigheid onder de vloer.

Hoe herken je betonrot?

Betonrot is aan de buitenkant zichtbaar in een laat stadium. Er zijn 5 signalen van betonrot, van vroeg naar ernstig:

1. Donkere vlekken op het betonoppervlak door vocht.
2. Roestbruine vlekken of strepen die uit het beton lopen.
3. Haarscheuren in de lengterichting van de wapening.
4. Afbrokkelend beton aan randen en de onderzijde van balkons en galerijen.
5. Zichtbare wapening waar stukken beton zijn afgevallen.

Op een betonvloer in de kruipruimte en aan het plafond van een kelder zit betonrot vaak aan de onderzijde. Daar kijkt bijna niemand. Bij de bouwkundige keuring van een woning is betonrot daarom een vast onderdeel van de inspectie.

Is betonrot gevaarlijk?

Betonrot is gevaarlijk zodra de constructie sterkte verliest. In een vroeg stadium is de schade cosmetisch. Bij doorgaande aantasting neemt de doorsnede van het staal af en verliest de constructie draagvermogen. Afbrokkelend beton vormt een risico voor mensen onder balkons en galerijen.

Bij ernstige schade aan dragende delen zoals vloeren, balken en balkonplaten schakel je een constructeur in. De constructeur bepaalt of de constructie nog veilig is.

In welke bouwjaren komt betonrot voor?

Betonrot komt het meest voor in woningen gebouwd tussen 1950 en 1985. In die periode werd vaak een dunne betondekking toegepast en werd calciumchloride aan beton toegevoegd. Vooral systeemvloeren uit de jaren 60 en 70, zoals kanaalplaat- en manta-vloeren, staan bekend om betonrot.

Woningen uit deze bouwjaren hebben vaak een kruipruimte met een betonnen vloer erboven. De combinatie van een oude vloer en een vochtige kruipruimte geeft de hoogste kans op betonrot.

Is betonrot een verborgen gebrek?

Betonrot geldt als verborgen gebrek als de koper de schade bij de bezichtiging niet kon zien en de verkoper er niet van wist. Betonrot aan de onderzijde van een vloer in de kruipruimte is voor een koper meestal niet zichtbaar. Een bouwkundige keuring vóór de aankoop verkleint dit risico. Voor juridisch advies over een concreet geval raadpleeg je een jurist of de Vereniging Eigen Huis.

Betonrot in de kruipruimte inspecteren

Met een endoscoop of inspectiecamera inspecteer je de onderzijde van een betonvloer zonder de kruipruimte in te gaan. Je steekt de camera door het kruipluik of een ventilatieopening en bekijkt de vloer van onderaf. Een camera met een draaibare kop of een telescoopstang bereikt ook verder gelegen delen.

Let bij de inspectie op 4 punten:

• Roestsporen langs de lijnen van de wapening.
• Losse of afgevallen stukken beton op de bodem.
• Water of vochtplekken onder de vloer.
• Scheuren bij opleggingen op de fundering.

Staat er water in de kruipruimte, dan versnelt dat de aantasting. Lees in de blog Water in kruipruimte welke oorzaken daarachter zitten. Meer over de werkwijze van een inspectie onder de vloer staat in de blog Kruipruimte inspectie.

Geschikte camera's voor dit werk vind je in de collectie Kruipruimte inspectie en in de collectie Bouwkundige inspectie. Een camera maakt foto's en video's, zodat je de schade vastlegt voor een constructeur of aannemer.

Aanbevolen bij dit artikel

Inspectiecamera's voor betonrot

Bekijk de onderzijde van vloeren en balkons en leg roest, scheuren en afbrokkelend beton vast voor een constructeur.

Onder de vloerTelescopische inspectiecamera 4,6 m€1.295 incl. btwBekijk productVia het kruipluik8 mm 360° smartphone-endoscoop€179,95 incl. btwBekijk productScherpe close-ups5MP autofocus endoscoopVanaf €139,95 incl. btwBekijk product

Hulp nodig bij het kiezen? Bel voor advies.

Is betonrot te herstellen?

Betonrot is te herstellen zolang de wapening nog voldoende sterkte heeft. Herstel van betonrot is specialistisch werk en verloopt in 5 stappen:

1. Verwijderen van het aangetaste beton tot op gezond materiaal.
2. Ontroesten van de wapening met een staalborstel of door stralen.
3. Behandelen van het staal met een roestwerende primer.
4. Aanbrengen van reparatiemortel en het oppervlak afwerken.
5. Beschermen met een beschermende coating tegen indringing van vocht en chloriden.

Bij ernstige aantasting is vervanging van wapening of van het complete constructiedeel nodig. Betonrot herstellen kost bij een balkon vaak enkele honderden tot enkele duizenden euro's, afhankelijk van de omvang. Een vloer renoveren of vervangen valt hoger uit.

Hoe voorkom je betonrot?

Preventie van betonrot richt zich op het buiten houden van vocht en schadelijke stoffen. Er zijn 4 maatregelen:

• Zorg voor goede ventilatie en afvoer van water in de kruipruimte.
• Breng een waterdichte coating of impregneermiddel aan op balkons en galerijen.
• Voorkom stilstaand water door goed afschot en drainage.
• Vermijd strooizout op betonnen oppervlakken.

Regelmatige inspectie voorkomt grotere schade. Een jaarlijkse controle van de onderzijde van vloeren en balkons kost weinig tijd. Lees in de blog Visuele inspectie hoe je een inspectie systematisch uitvoert.

Veelgestelde vragen

Is betonrot te herstellen?

Ja. Betonrot is te herstellen door het aangetaste beton te verwijderen, de wapening te ontroesten en te behandelen en het oppervlak te herstellen met reparatiemortel en een coating.

Is het erg als beton nat wordt?

Eén keer nat worden is niet erg. Beton dat langdurig vochtig blijft, laat de wapening sneller roesten zodra de beschermlaag is aangetast.

Is betonrot een verborgen gebrek?

Betonrot kan een verborgen gebrek zijn als de koper de schade niet kon zien en de verkoper er niet van wist. Laat bij twijfel een jurist meekijken.